فتوای ایت الله مکارم شیرازی(حفظه الله)
در پي سؤال عده كثيري از مقلدين معظم له راجع به حكم شرعي فعاليت شركتهاي گلد كوئيست ، گلد ماين، الماس، بيزينس، كارگشا و غيره و همچنين طرح شايعاتي راجع به حليت فعاليت اين شركتها از سوي برخي از افراد، ايشان طي فتوايي حكم به حرمت فعاليت كليه شركتهايي كه به طور زنجيره اي بازاريابي ميكنند دادند.
متن استفتاء بدين شرح است:
سلام عليكم:
1-به نظر حضرت عالي حكم شرعي فعاليتهاي شركتهايي كه به صورت زنجيره اي بازاريابي ميكنند چگونه است؟
2- آيا استفتائي كه به نقل از حضرت عالي راجع به حليت فعاليت شركتهاي مزبور در سايتها و نشريات اين شركتها منتشر ميگردد معتبر است ؟
1- اين مؤسّسات به ظاهر اقتصادى كه گاه چهره واقعى خود را زير پوشش هاى ايجاد اشتغال يا تخصيص قسمتى از درآمد خود به مراكز خيريّه پنهان مى كنند مؤسّسات مرموز و خطرناكى هستند كه كار آنها شبيه به نوعى قمار يا لاتار است كلاه از سر عدّه زيادى برمى دارند و بر سر عده معدودى مى گذارند و قسمت عمده درآمد را خودشان مى برند و غالباً به خارج منتقل مى كنند بى آن كه هيچ گونه كار مثبتى انجام داده باشند و عمل آنها مصداق بارز اكل مال بباطل است كه قرآن مجيد با صراحت از آن نهى كرده است.
اين مؤسسات نخست به نام »پنتاگونو» در بعضى از شهرها آشكار شد و هنگامى كه مقامات قضائى و اطّلاعاتى متوجّه كارهاى خلاف آنها شدند جلوى آن را گرفتند سپس شركتهاي ديگري با نامهاي گلد كوئيست ، گلد ماين، الماس، بيزينس، كارگشا و غيره تاسيس شده و با ظاهري ديگر ( ولي در حقيقت به همان صورت قبل) شروع به فعاليت كردند. و آن هم بعد از كارشناسى مقامات قضائى ممنوع شد و اخيراً به صورت «معامله الماس» همان برنامه به شكل تازه اى دنبال مى شود و در هر جا ممكن است به صورتى درآيد نشانه همه آنها بازاريابى هاى زنجيره اى با درآمدهاى كلان است.
چند قبل كه اين مؤسّسات استعمارى در خارج شروع به فعّاليّت كرده بودند بعضى از مسلمانان خارج سؤالى به اين صورت براى حضرت آية الله العظمى مكارم شيرازى فرستادند كه در كشور اتريش به عنوان «بدون دردسر صاحب 30000000 دلار شويد» فرم هاى خاصّى كه به صورت زنجيره اى مشترى معرفى مى شود در اختيار متقاضيان قرار مى داد و آن را به طور مشروح در سؤال خود بيان كرده بودند ايشان در جواب نوشتند:
"شركت در اين كار حرام و پول عايد از آن مباح نيست و در واقع نوعى كلاهبردارى مرموز براى تصاحب اموال ديگران است."
اين سؤال و جواب در كتاب استفتائات جديد معظم له، جلد اوّل، صفحه 150 آمده است. اكنون مى بينيم كه همان ها به اشكال ديگر در كشورهاى اسلامى ظاهر شده است.
مسلمانان بايد به هوش باشند و آلوده اين پول هاى حرام نشوند و ثروت مسلمين را به باد ندهند. و اگر كسانى نادانسته پولى از اين طريق به دست آورده اند چنانچه صاحبان آن را مى شناسند به آنها برسانند يا لااقل به مالباخته هاى رديف هاى آخر بدهند و اگر نمى شناسند به اشخاص نيازمند صدقه بدهند.
2- استفتاء مزبور جعلي بوده و فاقد هر گونه اعتبار ميباشد.
والسلام عليكم ورحمة الله وبركاتة
دفتر آيت الله العظمي مکارم شيرازي / بخش استفتاءات
(یادمان باشد دروغ وحقیقت به اندازه یک تار مو فاصله دارند ای کاش در تمییز این دو از هم هوشیارتر باشیم)